iO8 in- en uitgangsuitbreiding – installatiehandleiding

1. Overzicht

De iO8 (in de Trikdis-documentatie iO-8) is de bekabelde in- en uitgangsuitbreiding van Trikdis: een kleine print met acht universele klemmen, die elk als ingang (zone) of als uitgang (PGM) kunnen worden ingesteld. Het is geen zelfstandig apparaat – de module wordt altijd aangesloten op een Trikdis-alarmcentrale, -communicatiemodule of -poortbesturing (hierna: het hoofdapparaat), op de RS485-bus daarvan, en krijgt haar instellingen in het configuratieprogramma van het hoofdapparaat, TrikdisConfig.

1.1 Waarvoor dient de module, hoe werkt ze

Als een Trikdis-apparaat geen vrije ingangen of uitgangen meer heeft, krijgt u er met de iO8 acht bij. Typische toepassingen:

• meer zones voor een communicatiemodule of alarmcentrale: extra openingsdetectoren, bewegingsdetectoren, rookmelders, sabotagecircuits;
• meer stuurbare uitgangen: poort, garagedeur, verwarming, verlichting, pomp, ventilatie – alles wat met een contact of relais kan worden geschakeld en wat u vanuit de Protegus 2-app wilt bedienen;
• aansluitpunt op afstand: de iO8 kan los van het hoofdapparaat worden geplaatst, dicht bij de detectoren en de verbruikers, zodat de zonebedrading korter kan zijn.

De iO8 werkt niet zelfstandig: de module geeft de toestand van de ingangen door aan het hoofdapparaat en schakelt de uitgangen op commando van het hoofdapparaat. Daarom zijn het zonetype, de alarmlogica, het doorsturen van gebeurtenissen naar de meldkamer en naar Protegus 2 en de functie van de uitgangen allemaal instellingen van het hoofdapparaat, volgens de handleiding daarvan. Via de RS485-bus komen de gebeurtenissen zonder vertraging bij het hoofdapparaat aan, en de toestand van elke klem is ook in realtime zichtbaar in de Protegus 2-app. Het hoofdapparaat bewaakt de busverbinding voortdurend: als de verbinding tussen de iO8 en het hoofdapparaat wegvalt, meldt het hoofdapparaat een busstoring en brengt het meteen zowel de meldkamer als de gebruiker op de hoogte.

Trikdis iO8 bekabelde uitbreidingsmodule

De draadloze versie is de iO8-LORA, die via de RF-LORA-zendontvanger per radio verbinding maakt met de FLEXi SP3-centrale of de GATOR-poortbesturing – als er naar de plaats van de uitbreiding geen kabel kan worden gelegd.

Trikdis IO8-LORA draadloze uitbreidingsmodule

1.2 Compatibele hoofdapparaten

De iO8 kan op deze apparaten worden aangesloten; de steeds actuele lijst van compatibele apparaten en de technische gegevens vindt u op de iO-8-productpagina van trikdis.com. De tabel laat ook zien hoeveel iO8-modules één apparaat aankan en waar u de uitbreiding in TrikdisConfig vindt – de details staan in de handleiding van het hoofdapparaat. De productpagina noemt in het algemeen maximaal vier iO8-modules per systeem, afhankelijk van de firmware van het hoofdapparaat; het precieze aantal per hoofdapparaat staat in de tabel.

1.3 Technische gegevens

Overige eigenschappen:

• de print is beschermd tegen elektromagnetische storingen en overspanning;
• de firmware van de module kan op afstand worden bijgewerkt, zodat de module altijd de nieuwste functies van het systeem ondersteunt;
• een ingebouwde sabotage-ingang beschermt tegen het onbevoegd openen van de behuizing – de installatiebeschrijving en de aansluitschema's van Trikdis werken dit niet verder uit.

1.4 Klemmen en leds

Op de print zitten drie leds: POW (voeding), NET (dataverbinding met het hoofdapparaat) en TRB (storing) – zo controleert u ter plaatse in één oogopslag de toestand van de voeding en de dataverbinding. De knipperpatronen zijn in de Trikdis-documentatie niet beschreven; of het hoofdapparaat de module ziet, controleert u in TrikdisConfig (paragraaf 3.3).

2. Installatie

De aansluiting bestaat uit vier draden naar het hoofdapparaat, en daarna de detectoren en de verbruikers op de acht klemmen. Werk in spanningsloze toestand: koppel ook de voeding en de accu van het hoofdapparaat los.

2.1 Plaatsing en montage

De iO8 is een dunne print zonder behuizing, ontworpen om eenvoudig in de gangbare behuizingen van alarmcentrales te worden ingebouwd: bevestig de print in de behuizing van het hoofdapparaat of van de voedingseenheid, op afstandhouders, met de vier gaten in de hoeken, of plaats haar in een eigen, afsluitbare behuizing. Plaats de print zo dat de klemmenblokken bereikbaar blijven en de onderkant van de print geen metalen oppervlak raakt. Omdat de iO8 ook ver van het hoofdapparaat, dicht bij de detectoren kan zitten, laat u het lange traject via de RS485-bus lopen, niet via de zonebedrading.

2.2 Aansluiten op het hoofdapparaat

Er zijn vier draden nodig: twee voor de voeding, twee voor de RS485-bus.

1. Voeding: sluit de klemmen +DC en −DC aan op de 12 V-AUX-uitgang van het hoofdapparaat (of van de alarmcentrale). De iO8 werkt op 10–26 V DC en verbruikt 20 mA, plus de stroom van de verbruikers die op de uitgangen zijn aangesloten; dit kleine verbruik belast de voeding nauwelijks, ook in een systeem met noodstroom uit een accu. Werkt het hoofdapparaat op een hogere spanning (de GATOR-poortbesturingen bijvoorbeeld ook op 9–32 V), dan heeft de iO8 een aparte voedingseenheid van 12 V nodig; verbind in dat geval de minpolen van de twee voedingen met elkaar.
2. RS485-bus: klem A van het hoofdapparaat naar klem A van de iO8, klem B naar klem B. Zijn ze verwisseld, dan meldt de module zich niet aan. Gebruik bij een lang traject getwiste aderparen; de toegestane lengte van de RS485-bus staat in de handleiding van het hoofdapparaat (bij de communicatiemodules en de GATOR maximaal 100 m).
3. Sluit meerdere iO8-modules parallel op dezelfde bus aan (A–A, B–B); elke module komt met haar eigen serienummer op de lijst in TrikdisConfig.

De afstanden “tot … m” zijn theoretische maximumwaarden die onder ideale omstandigheden haalbaar zijn. In de praktijk zorgen de kwaliteit en het traject van de kabel, storingsbronnen en bij radioverbindingen muren en terrein voor een duidelijk kleiner bereik. Reken met marge en controleer bij lange afstanden de verbinding bij de inbedrijfstelling.

De klemmen van het hoofdapparaat in de meest voorkomende gevallen:

• 1 voedingseenheid („Power supply”), 10–28 V DC, 0,5 A

2.3 Ingangen aansluiten

Bij een klem die als ingang wordt gebruikt, komt het detectorcircuit tussen de genummerde klem (op het schema xIN) en de naastgelegen gemeenschappelijke klem C. Er zijn drie basisgevallen:

• NO – in rust open contact, sluiten = inbreuk.
• NC – in rust gesloten contact, openen = inbreuk.
• EOL – met een eindweerstand bewaakt circuit: het hoofdapparaat herkent ook een draadbreuk en kortsluiting.

Het aansluitschema van de ingangen, de waarde van de eindweerstand en de herkende circuittypes worden altijd bepaald door het hoofdapparaat waarop de iO8 is aangesloten, niet door de iO8:

De ingangsspanning mag niet hoger zijn dan de voedingsspanning van de iO8. Of een klem een ingang wordt, en van welk type, stelt u in TrikdisConfig in (paragraaf 3.2).

2.4 Uitgangen aansluiten

Een klem die als uitgang is ingesteld, is een open-collectoruitgang (OC): ingeschakeld trekt ze de klem naar de minpool, met een belasting van maximaal 100 mA. De verbruiker komt tussen AUX+ en de genummerde klem (op het schema xOUT).

• R relais („Relay”)

• Relais: schakel een verbruiker met een stroom van meer dan 100 mA of op netspanning (poortmotor, pomp, verlichting) altijd via een relais; de relaisspoel moet bij de voedingsspanning op +DC passen (meestal 12 V), en naast een gelijkstroomspoel is een beveiligingsdiode aan te raden.
• Led: kan rechtstreeks worden aangesloten, met een serieweerstand van 2,2 kΩ.
• De AUX-klemmen hebben geen eigen belastingsgrens: ze zijn een voortzetting van +DC en −DC, dus de verbruikers van alle uitgangen worden gevoed door de voeding die op de klemmen +DC en −DC is aangesloten – let op de belastbaarheid van de AUX-uitgang van het hoofdapparaat.

2.5 Inschakelen

Zet na het controleren van de bedrading de voeding op het hoofdapparaat: de led POW van de iO8 brandt. De module doet niets zolang u haar niet met haar serienummer hebt toegevoegd in de TrikdisConfig-instellingen van het hoofdapparaat – dat is het volgende hoofdstuk.

3. Instellen in TrikdisConfig

De iO8 heeft geen eigen USB-aansluiting en geen eigen instellingenpagina: u stelt alles in het TrikdisConfig-programma van het hoofdapparaat in, en het hoofdapparaat geeft de instellingen automatisch door aan de module. De stappen zijn bij elk hoofdapparaat dezelfde; alleen de naam van de pagina en de plaats waar u de klemmen toewijst verschillen.

1. Sluit het hoofdapparaat met een USB-kabel aan op de computer, start TrikdisConfig en lees de instellingen uit met de knop Read [F4].
2. Voeg de iO8 met haar serienummer toe aan de lijst van modules (paragraaf 3.1).
3. Wijs de klemmen toe: welke een ingang wordt, welke een uitgang, en geef hun eigenschappen op (paragraaf 3.2).
4. Schrijf de instellingen weg met de knop Write [F5], koppel de USB-kabel los en controleer de werking (paragraaf 3.3).

3.1 De module aan de lijst toevoegen

Open de modulepagina – bij een alarmcentrale en een poortbesturing Modules, bij een communicatiemodule RS485 modules –, klik op een vrije rij en kies in de keuzelijst Module (bij een communicatiemodule Module Type) het item iO-8 expander (bij een communicatiemodule Expander iO-8, bij de GATOR IO-8). Vul in de cel Serial No. (rechts naast het gekozen moduletype) het serienummer van de iO8 in – alleen de cijfers; het nummer staat op de sticker op de module en op de verpakking.

Bij een communicatiemodule schrijft u na het toevoegen de instellingen naar het apparaat (Write [F5]), koppelt u de USB-kabel los, wacht u een minuut tot de communicatiemodule de module heeft gevonden, sluit u de kabel weer aan en leest u opnieuw uit (Read [F4]): dan verschijnt het eigen, genummerde tabblad van de module (Module 1). Bij een alarmcentrale en bij de GATOR zijn de klemmen van de module direct na het invullen van het serienummer te kiezen in de lijsten van de in- en uitgangen.

3.2 De klemmen toewijzen: ingang of uitgang

Welke van de acht klemmen een ingang wordt en welke een uitgang, wordt afhankelijk van het type hoofdapparaat op een van twee plaatsen bepaald.

Bij een alarmcentrale (FLEXi SP3, CG17) wijst u de klemmen toe in de lijst van de zones en van de PGM-uitgangen: op de pagina Zones kiest u in de keuzelijst Input van een zone het item RS485 Expander ID1, IO1 … IO8, op de pagina PGM op dezelfde manier in de lijst Output van een uitgang. Een klem die u aan een zone toewijst, is een ingang; een klem die u aan een PGM toewijst, is een uitgang. Het zonetype, het soort circuit en de eindweerstand geeft u op bij de instellingen van de zone, de functie van de uitgang bij de instellingen van de PGM.

Bij een communicatiemodule (E16, E16T, G16, G16T, GT, GT+, G17F) geeft u op het eigen tabblad van de module (Module 1) in het veld Input Count op hoeveel klemmen een ingang moeten zijn – geteld vanaf klem 1; de overige worden uitgangen. In de tabel stelt u het type van de ingangen in (Input type: NO of NC), en de melding van de busstoring (BUS_FAULT, Contact ID 333) en van de gebeurtenissen inbreuk/herstel van de ingangen (INPUT1 …, Contact ID 130) (Enable, E/R, CID, Part., Zone). De functie van de uitgangen (inschakelen/uitschakelen of een apparaat schakelen) stelt u in de Protegus 2-app in.

Bij een GATOR-poortbesturing (GV17, WP17) verschijnen de klemmen van de toegevoegde module in de lijst op de pagina IN/OUT, na de eigen klemmen van de poortbesturing, en ze kunnen op dezelfde manier als ingang of uitgang worden ingesteld, met type en functie – volgens de handleiding van de poortbesturing.

De werkwijze kan dus per hoofdapparaat verschillen; stel de zones en de PGM-uitgangen altijd in volgens de handleiding van het hoofdapparaat.

3.3 Wegschrijven en controleren

1. Druk op de knop Write [F5] en koppel de USB-kabel los: het hoofdapparaat start opnieuw op met de nieuwe instellingen.
2. Lees het apparaat opnieuw uit: het gegeven dat in de lijst van modules in de kolom Firmware version verschijnt (bij een communicatiemodule op het tabblad Module 1), laat zien dat het hoofdapparaat de iO8 ziet. Is de cel leeg, controleer dan het serienummer, de A–B-bedrading en de voeding (hoofdstuk 4).
3. Breng de ingangen een voor een in alarm (open het contact, neem de weerstand weg) en controleer of het hoofdapparaat, de meldkamer en Protegus 2 de juiste zone melden.
4. Schakel de uitgangen vanuit Protegus 2 (of op de eigen manier van het hoofdapparaat) en controleer het relais of de led.

4. Storingen zoeken en veelgestelde vragen

Als de module niet doet wat u verwacht, controleer dan eerst de bedrading en het serienummer, en daarna de punten hieronder.

5. Veiligheidsvoorschriften

• Alleen een gekwalificeerde persoon mag de iO8 installeren en onderhouden.
• Lees vóór het aansluiten deze handleiding en die van het hoofdapparaat.
• Maak vóór elke aansluiting alles spanningsloos – het hoofdapparaat, de voedingseenheid en de accu.
• Op de uitgangen mag rechtstreeks alleen de toegestane belasting worden aangesloten (maximaal 100 mA); een verbruiker op netspanning alleen via een relais.
• Wijzigingen, aanpassingen of reparaties die niet door de fabrikant zijn goedgekeurd, doen de garantie vervallen.
• Volg de plaatselijke afvalvoorschriften: gooi het apparaat niet bij het huishoudelijk afval – lever het gebruikte apparaat in als elektronisch afval.

Zie ook

• FLEXi SP3-alarmcentrale – installatie- en programmeerhandleiding – ingangstypes, weerstandsprofielen, pagina Modules.
• Handleiding van de communicatiemodule E16T en handleiding van de communicatiemodule G16T – aansluiten van de iO8 en de pagina RS485 modules bij de communicatiemodules.
• Trikdis GV17 GATOR en Trikdis WP17 GATOR WiFi – de poortbesturingen waarop de iO8 kan worden aangesloten.
• Trikdis iO8-LORA – de draadloze versie met de RF-LORA-zendontvanger.
• Engelstalige documentatie: docs.trikdis.com – iO-8 Input/Output Expander en de iO-8-productpagina van trikdis.com (technische gegevens en de steeds actuele lijst van compatibele apparaten).

De handleidingen op docs.trikdis.com zijn in het Engels.